DUURZAME DOELEN

Zero Plastic Rivers en de Sustainable Development Goals

Zero Plastic Rivers richt zich direct op twee specifieke Sustainable Development Goals (SDG).

De eerste is SDG 6: Clean water and Sanitation. Het verminderen van de plasticvervuiling van rivieren draagt bij tot de verbetering van de waterkwaliteit. Immers, minder plastic in de rivieren betekent minder vervuiling en minder schadelijke stoffen en materialen in het water (SDG doelstellingen en indicatoren 6.3, 6.3.1 en 6.3.2).

De tweede is SDG 14: Life Below Water:  Het verminderen van de plasticvervuiling van rivieren draagt bij tot de vermindering van mariene vervuiling door plastic (SDG doelstellingen en indicatoren 14 en 14.1). Bovendien werkt Zero Plastic Rivers op het vermeerderen van wetenschappelijke kennis, onderzoekscapaciteit en het delen van mariene technologie om de gezondheid van de oceanen terug te verbeteren (SDG doelstellingen en indicatoren 14A en 14A.1).

Bijkomend werkt Zero Plastic Rivers ook nog indirect op een aantal Sustainable Development Goals.

Door het onderzoek omtrent oplossingen voor de plasticvervuiling van rivieren, draagt Zero Plastic Rivers bij tot het verhogen van zowel activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling als effectieve technologische kennis en middelen (SDG 9 Industry, innovation and infrastructure, SDG doelstellingen en indicatoren 9.5, 9.5.1 en 9.5.2)

Verder hebben de activiteiten van Zero Plastic Rivers ook betrekking op SDG 11: Sustainable cities and communities, dat zich o.a. richt op het verminderen van de ecologische impact van steden, met speciale aandacht voor o.a. stedelijke afvalbeheer (SDG doelstellingen en indicatoren 11.6 en 11.6.1).

De aandacht voor oplossingen voor plastic vervuiling van rivieren heeft ook een link naar SDG 12: Responsible production and consumption. Immers, vermindering van plastic vervuiling gaat hand in hand met het verminderen van de productie van afval en preventie (SDG doelstellingen en indicatoren 12.4, 12.4.2, 12.5 en 12.5.1).

En gezien de oplossing voor het probleem van plasticvervuiling van rivieren enkel zal kunnen opgelost worden door een effectieve samenwerking van relevante sociale actoren, is Zero Plastic Rivers ook actief op het vlak van SDG 17: Partnerships for the goals. Zero Plastic Rivers besteedt veel aandacht aan het opzetten van effectieve en efficiënte partnerschappen met het oog op het creëren en delen van kennis, expertise, technologie en financiële middelen om de SDG's te bereiken (SDG doelstellingen en indicatoren 17.16, 17.16.1, 17.17 en 17.17.1).

Deelname aan concrete initiatieven

Zero Plastic Rivers onderschrijft niet alleen het framework van de Sustainable Development Goals dat is gedefinieerd door de Verenigde Naties, maar schakelt zich ook actief in waar mogelijk. Zo heeft Zero Plastic Rivers zich ingeschreven in twee specifieke en concrete programma's op nationaal en internationaal niveau die zijn ingebed in de globale aanpak op basis van de Sustainable Development Goals.

Lokaal maakt Zero Plastic Rivers deel uit van het Sustainable Development Forum. Dit is een forum dat alle burgers, organisaties, bedrijven en niet-gouvernementele organisaties de kans geeft om hun spontane initiatieven op het vlak van de Sustainable Development Goals te registreren en te kaderen in een breed gedragen project.

Internationaal heeft Zero Plastic Rivers haar initiatief ingeschreven in de United Nations' Ocean Conference. Deze wil wereldwijd alle mensen en organisaties die zich inzetten voor de bescherming en het herstel van onze oceanen helpen om hun initiatief te situeren binnen en te aligneren met de acties die hieromtrent gebeuren op het niveau van de Verenigde Naties.

Meten is weten

En dit is niet anders als het gaat over de plasticvervuiling van rivieren.

Hoewel er veel media-aandacht bestaat voor het plastic probleem, is de kennis over de plastic afvalstromen eerder beperkt. Om inzicht te krijgen in deze milieuproblematiek, bestaan wel reeds verschillende monitoringsinitiatieven. Programma’s die plastic afval op stranden verzamelen, helpen ruimtelijke en temporele trends van het probleem in kaart te brengen. Plastic als bijvangst bij commerciële visserij of analyse van maaginhoud van vogels, zijn ook veelgebruikte technieken om het probleem in het mariene milieu te onderzoeken. Geen van deze technieken kan echter de toestroom aan plastic vanuit het bekken naar de oceanen, de plastic flux, adequaat kwantificeren. Hoeveel afval stroomt er jaarlijks richting zee? Waar juist komt het plastic afval vandaan? In welke mate dragen rivieren, die ook met plastic afval zijn beladen, bij aan de plastic soep in het mariene milieu? Inzicht in deze context is echter essentieel om een efficiënte remediëring te kunnen definiëren en implementeren.

Daarom starten in de context van Zero Plastic Rivers een aantal specifieke onderzoeksprojecten om de plasticvervuiling van rivieren te kunnen meten. Hiervoor volgen we twee afzonderlijke maar complementaire sporen.

Ten eerste willen we plasticvervuiling van een rivier kwantificeren op basis van beschikbare kennis en technologie.
Dit is de focus van een doctoraatsonderzoek dat wordt gecoördineerd en uitgevoerd binnen de onderzoeksgroepen ‘ECOBE’ en ‘SPHERE’, onderdeel van de faculteit Wetenschappen van de Universiteit Antwerpen.
Dit onderzoek o.l.v. Prof. dr. Patrick Meire, ir. Tom Maris (ECOBE) en Prof. dr. Ronny Blust heeft als eerste doelstelling het kwantificeren van de plastic flux op de schaal van een volledig rivierbekken, i.c. van de Schelde. Hierbij zullen een aantal onderzoeksvragen aan bod komen, zoals:
– Waar zijn de grootste bronnen van plastic afval?
– Wat is de verblijftijd van dit afval?
– Zijn er sinks, zones met lange retentie van plastic afval in het riviersysteem?

De tweede doelstelling van dit doctoraatsonderzoek is het zoeken naar efficiënte remediëring, door na te gaan waar en op welke wijze kan ingegrepen worden.
Om de onderzoeksvragen te beantwoorden, zal een monitoringsnetwerk opgezet worden om plastic afval te verzamelen op specifieke punten zoals bv. stuwen, sluizen en waterzuiveringsinstallaties. Vervolgens zal het verzamelde plastic volgens een welbepaald protocol moeten gesorteerd, gewassen, gedroogd, gewogen en gekarakteriseerd worden. De resultaten zullen gebruikt worden om op basis van o.a. statistische analyse een effectieve en efficiënte strategie uit te werken om het probleem van plastic vervuiling met succes aan te pakken.

Ten tweede starten we onderzoeksprojecten op om nieuwe sensor-gebaseerde meettechnieken te ontwikkelen, met de bedoeling om zo snel en efficiënt mogelijk betrouwbare metingen te kunnen uitvoeren.
Als masterstudent van de Katholieke Universiteit Leuven zal Cedric Nijssen een studie uitvoeren omtrent de verschillende beschikbare sensortechnologieën die mogelijk in aanmerking kunnen komen. Dit onderzoek met als titel “Semi-autonomous detection of suspended plastics in inland waterways” zal hij uitvoeren aan het Departement Werktuigkunde, Faculteit Ingenieurswetenschappen, onder begeleiding van Prof. dr. ir. Herman Bruyninckx.

Aansluitend plannen we een onderzoeksproject dat de functionele vereisten van een sensor-gebaseerd meetsysteem in kaart wil brengen. We hopen dit project te kunnen opstarten in het voorjaar van 2018.

Turnhoutenaar pakt vervuilde rivieren en oceanen aan via de Schelde.

TURNHOUT / ANTWERPEN – “Jaarlijks belandt er zo’n acht miljoen ton plastic in onze oceanen. Als we niets doen, dan zwemt er tegen 2050 meer plastic dan vis in de zee”, zegt Dirk Pauwels. Samen met de Universiteit Antwerpen wil hij die ‘plastic soup’ aanpakken, te beginnen met de Schelde. Want ook die vervoert plastic naar de oceaan.

“Ik richtte ‘Zero Plastic Rivers’ in november op samen met mijn vrouw”, vertelt Turnhoutenaar Dirk Pauwels. Zelf is hij geen waterbouwkundig ingenieur, noch bioloog. “Maar ik kon het probleem van de plastic soup gewoon niet langer aanzien. Er is dringend een grondige aanpak nodig. Of het gaat lukken om de gigantische hoeveelheden plastic die nu al in onze oceanen drijven te verwijderen, weet ik niet. Maar wat wij willen doen, is een methode ontwikkelen om te voorkomen dat die 8 miljoen ton plastic – het equivalent van een vrachtwagen per minuut – er elk jaar opnieuw bijkomt.”Lees verder

VN binden strijd aan met plastic in oceanen

Jaarlijks belandt meer dan acht miljoen ton plastic in de oceanen. Meer dan 80 procent van al het afval in de oceanen is gemaakt van plastic. Daarmee is het een van de grootste vervuilers van die oceanen. Het gaat daarbij niet alleen om plastic zakken of flessen, maar ook om microplastic deeltjes, die verwerkt zitten in cosmeticaproducten. De Verenigde Naties lanceren vandaag een wereldwijde campagne om mensen te sensibiliseren en overheden en bedrijven ervan te overtuigen maatregelen door te drukken die het gebruik van plastic reduceren. België heeft zijn medewerking al toegezegd.Lees verder

Mosselen bevatten te veel plastic 

De mosselen, langoustines en oesters uit onze Noordzee bevatten zoveel plastic dat we elk jaar 11.000 piepkleine deeltjes microplastic opeten. Een deel daarvan komt ook in ons bloed terecht.

Via onze rivieren belanden tonnen plastic afval in zee: verpakkingen en plastic zakjes natuurlijk, maar ook microbolletjes die in douchegel en tandpasta zitten. In zee breekt dat plastic af tot ­microplastic, kleiner dan een ­millimeter groot. Dat eten de zeedieren op.Lees verder

Aanval op plastic in Waddenzee

Natuurorganisaties en Rijkswaterstaat zetten de aanval in op plastic in de Waddenzee. De komende twee jaar moeten acties worden opgezet om de Waddenzee plastic vrij te maken.

De natuurorganisaties It Fryske Gea, Groninger Landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Noord-Hollands Landschap hebben met Rijkswaterstaat een actieplan met twaalf onderwerpen opgezet om de vervuiling door plastic tegen te gaan.Lees verder

Microplastics vervuilen zeeën en rivieren

Al het goede nieuws over de verbeterde waterkwaliteit ten spijt: onze waterlopen hebben te lijden onder het plastic dat we dagelijks in onze riolen lozen. Waarschijnlijk is ook de Schelde er slecht aan toe.

Onze stranden kreunen onder de vervuiling: achtergelaten plastic, peuken, flesjes, verpakkingen. Maar uit een Vlaams onderzoek van de Universiteit Gent blijkt dat de vervuiling op de zeebodem en in de rivieren wel 100 keer groter is. Lees verder

Via Nieuwe Maas komt er minder plastic in zee

Rotterdam houdt met plasticvangers drijvend afval tegen. Wat de Delftse ex-student Boyan Slat van plan is op de oceaan, doet Rotterdam al in het klein: plastic opvissen. In de Nieuwe Maas liggen platforms die drijvend plasticafval moeten tegenhouden voordat het in zee terechtkomt. Vandaag worden ze met enig ceremonieel in gebruik genomen.Lees verder

Microplastics in het milieu: een bedreiging voor de volksgezondheid? 

Onzichtbaar kleine plastic deeltjes vervuilen zeeën en rivieren. Ze hopen zich op in mosselen en ander seafood, en komen zo ook in het maagdarmkanaal van mensen terecht. Ook komen ze voor in de lucht en kunnen we ze inademen. Hoe ongezond dat is, weet op dit moment niemand. De Nederlandse Gezondheidsraad vindt dat voorzorgsmaatregelen nodig zijn, evenals onderzoek naar de blootstelling aan plastic deeltjes via de voeding en andere routes en naar hun schadelijkheid voor de gezondheid. Lees verder